Manifest van het lichaam

Manifest van het lichaam

 

Lichamelijkheid in een veranderende tijd

Tijden zijn aan het veranderen, wat mij betreft. Er is een tendens waarbij er meer nadruk op welzijn dan welvaart wordt gelegd. De gezondheid van het lichaam wordt centraler gesteld in bijvoorbeeld een groter besef van voeding, of in de zakenwereld die sociaal nut en duurzaamheid belangrijker maakt. Het lijkt me dat, voor een steeds grotere groep, het streven naar materiële verrijking minder essentieel wordt en dat er meer belang wordt gehecht aan betekenisvolle ervaringen en de kwaliteit van geluk en leven.

 

Ik werk al meer dan 15 jaar elke dag met het lichaam door mijn werk in de professionele dans. Als danser en als docent heb ik veel ervaring met werken met talentvolle mensen aan hun lichaamsgebruik en relatie met hun lichaam. Daarnaast verdiep ik me nu ruim 10 jaar in het westerse lichaamswerk - met als verzamelnaam 'somatics' -, en in het oosterse lichaamswerk, met name Tai Chi, Chi Kung en Nei Kung.

 

Onderzoek

Een groot deel van mijn werk is onderzoek. En ik houd me de afgelopen tijd bezig met de vraag wat het veranderen van de tijdsgeest betekent voor ons lichaam. Of beter gezegd, wat dit betekent voor de verbinding met ons lichaam. Deze vraag is centraal komen te staan: Hoe verhoudt onze kwaliteit van leven zich tot bewegelijkheid en lichamelijkheid?

 

En een andere centrale vraag is: Wat betekent het wanneer het lichaam als de container van de menselijke ervaring wordt gezien? Dit zou betekenen dat wanneer deze container begrensd wordt, de ervaring ook wordt begrensd. Andersom beredeneerd geldt dat, wanneer de container in zijn element wordt teruggebracht -en dus de natuurlijke functie terugkrijgt-, de ervaring van de dagelijkse praktijk natuurlijker zal zijn. En daarmee rijker, genuanceerder, intelligenter en  meer verbonden is.

Hoe verhoudt onze kwaliteit van leven zich tot bewegelijkheid en lichamelijkheid?

Sensomotorische atrofie

Als professioneel beweger zie ik dat het lichaam en zijn natuurlijke mogelijkheden begrensd wordt door de huidige opvattingen in onze cultuur. Het lichaam krijgt concepten opgelegd, die betrekking hebben op bijvoorbeeld lichamelijke esthetiek en gedrag in publieke ruimte. Ze wordt eventueel getraind, aan de hand van  methodes die aangeven wat ‘goed’ en ‘fout’ is qua houding en beweging. En door het dagelijkse (zittende) leven komt het lichaam terecht in een vaste routine. Het gebruik wordt daardoor op dusdanige manier beperkt dat ‘sensomotorische atrofie’, het verlies van capaciteit van beweging en waarneming hiervan, ontstaat.

 

De mens verliest hierdoor de authoriteit over zijn eigen fysicaliteit. De manier waarop kinderen en dieren met hun lichaam zijn, als voorbeeld van een natuurlijke verbinding, wordt naar de achtergrond geplaatst tijdens de opvoeding. De maatschappij hecht meer waarde aan andere prioriteiten - wat soms nuttig is en soms tegennatuurlijk is.

 

Wat mij betreft is dit een gemis, die door gewoonte en vertroebeling niet meer waargenomen wordt. En ik ben van mening dat lichaamsbesef een waardevolle aanvulling kan zijn wanneer er naar gekeken en mee gewerkt wordt. Authoriteit over het eigen lichaam, als drager van de ervaring van het dagelijkse leven, is namelijk een natuurlijk gegeven.

Naar aanleiding van mijn onderzoek en ontwikkeling in deze materie, weiger ik te bevestigen dat deze clichés laten zien ‘hoe het is’.

Adaptatie

Aanpassing, of adaptatie, is een fundamenteel aspect van de natuur en dus ook van ons lichaam. Het lijf heeft als product van de natuur, net als dieren, een intrensieke capaciteit om op een manier te bewegen dat het vrij, spontaan, gezond, ontspannen en veilig is. Deze capaciteit dient wat mij betreft de voedingsbodem te zijn voor het gebruik en besef van het lichaam. Wanneer ‘adaptatie’ centraal staat in  training en onderzoek, ontstaat er een middel om opnieuw te verbinden met het fysieke apparaat. Daarnaast ontwikkelt het lichaam zich weg van de atrofie en weer in de richting van een natuurlijk functioneel geïntegreerde structuur.

Het lichaam is intelligent

Het is mij in mijn artistieke werk altijd te doen geweest om het mens-zijn, het leven en het lichaam. Als docent train ik studenten onder andere in fysieke kennis, kunde, belichaming en aanwezigheid. Door dit te ontwikkelen bij mezelf neem ik een kwalitatief verschil in mijn beleving van het leven waar.

 

Ik ben in de loop der jaren meer en meer gaan inzien dat het lichaam intelligent is op een organische manier. Het huidige perspectief op het lichaam en lichamelijkheid zorgt voor het versluieren van deze intelligentie en blokkeert daarmee het aanpassingsvermogen.

 

Het perspectief uit zich in een aantal hardnekkige clichés. Bijvoorbeeld dat ouderdom aftakeling en immobilisering van het lichaam inhoudt. Het lichaam begint bij velen boven de 30 te protesteren in gewrichten en het zachte weefsel door stress, forcerende mobiliteit en chronische vermoeidheid - en dat zou dan normaal zijn. Een ander voorbeeld is dat de energie om te bewegen alleen maar minder wordt, in plaats van meer en verfijnder. Emoties zouden niks te maken hebben met het lichaam. Spanning blijft ‘gewoon’ in het lichaam zitten en wordt daardoor chronisch, maar kan niet (makkelijk) losgelaten worden. Om maar een paar zaken te noemen.

 

Naar aanleiding van mijn onderzoek en ontwikkeling in deze materie, weiger ik te bevestigen dat deze clichés laten zien ‘hoe het is’.

 

 

iklichaam

De tijden veranderen en ik ben voorstander van het herzien van de denkwijze rondom het gebruik van het lichaam. Ik zie dat een perspectief dat een directer, natuurlijk contact met het eigen lichaam het anders maakt. Lekker in je vel zitten is namelijks iets heel natuurlijks. Ontspanning is iets heel natuurlijks. Ouder worden met een wakker en alert lichaam is iets heel natuurlijks. Lichamelijkheid is iets heel natuurlijks. Ik zou graag zien dat dit deel wordt van het gedachtegoed van deze tijd.

Het huidige perspectief op het lichaam en lichamelijkheid zorgt voor het versluieren van deze intelligentie en blokkeert daarmee het aanpassingsvermogen.

  • 'Happy Once More'

    3 uur solo in publieke ruimte

    2016  (meer info)

    • Meer info over 'Happy Once More'

      'Happy Once More' gaat over tijd, ruimte, lichaam en bewustzijn. Het refereert hiermee aan het leven zelf, aan de noodzaak voor een dynamische balans die de evolutie in gang zet. De balans ontstaat door waarneming, door de dingen te laten gebeuren en er 100% betrokken bij te zijn. Hiervoor stel ik me tijdens de performance beschikbaar op. Deze beschikbaarheid wordt niet getoond, het is een besluit en dat besluit heeft een gevolg in mij. Deze elementen zijn met de jaren steeds meer centraal komen te staan in mijn werk.

       

      De performance is een onderzoek - gedurende drie uur werk ik met de eigenschappen van mijn fysieke balans, en breng ik het controlerende bewustzijn naar de achtergrond. Het werk vraagt me vanuit een empathische en somatische verbinding te werken. Daarmee onthult zich een natuurlijke vrijheid in het lichaam.

       

      De relatie met het publiek is belangrijk bij 'Happy Once More'. De actieve neutraliteit die ik opzoek werkt als een eindeloze container voor dit proces.

       

      meer info op www.robinberkelmans.nl

Onder de noemer van iklichaam ga ik de komende periode wijden aan het in kaart brengen van de resultaten van mijn onderzoek in de vorm van een theatrale lezing, een educatieve voorstelling. Parallel hieraan wil ik lessen en workshops aanbieden die dit werk praktisch benaderd. Deze lessen zijn bestemd voor iedereen die geïnteresseerd is in werken met het lichaam, daarvoor is geen speciale fysieke conditie vereist.

 

Mocht je geïnteresseerd zijn, dan kun je mij aanspreken, bellen of mailen. Of volg de Lichaamswerk van Robin Berkelmans website of Facebook pagina.

 

 

 

 

 

 

 

 

robinberkelmans@gmail.com

+31-6-21414499

www.robinberkelmans.nl

www.rblichaamswerk.nl